maandag 18 september 2017

Henry Jenkins

Henry Jenkins maakt een mooi punt in het essay 'death-defying heroes' in The Wow Factor. De fascinatie voor het verleden, en de nostalgie die het 'stripofiele' discourse doordrenkt zou je ook kunnen koppelen aan eigenschappen van het medium zelf. Niet alleen 'verruimtelijkt' de strip tijd (waardoor het per definitie het medium van de stagnatie en de 'arrested development is') maar de 'iteratieve structuur' (zoals Eco het noemt), waarbij elk nieuw verhaal 'opnieuw' lijkt te beginnen, en 'echt' tijdsverloop (veroudering etc) niet mogelijk is heeft nostalgie in zich verankerd.

Jenkins schrijft: "One could understand the reading of comics as entering into a psychological space that similarly denies death and mortality, that encourages a nostalgic return to origins.' (66)

vrijdag 15 september 2017

Binky Brown

Binky Brown meets the Holy Virgin Mary van Justin Green is (misschien met Wimmen's Comix) wel de 'oertekst' van de Amerikaanse grafische roman. Meer dan Eisner's A Contract with God werd het het model waar latere grafische romans zich naar modelleerden. Waar Eisner's tekst weliswaar autobiografische elementen bevatte, lijkt de tekst toch veeleer een kafka-eske fabel. Het is, zeg, getekend in de derde persoon. Binky daarentegen lijkt bijna een ego-document. De affectieve impact van het hele boek ligt hem in het feit dat de protagonist, verteller en tekenaar dezelfde persoon zijn, en dat de plaatjes daardoor zinderen van spanning. Het is een zelfonderzoek: vol zelfwalging en genante taferelen. Masturbatie is een sleutelmotief.

Daarnaast introduceert het een stijl die ik 'vulgaire zelfreflexiviteit' zou willen noemen (naar het idee van 'vulgair modernisme'): de strip verwijst naar zichzelf, maar niet naar zijn 'constructie,' maar naar zijn ontstaansgeschiedenis in navelstaarderij. Het boek vertelt het verhaal van een 'psychoseksuele' ontwikkeling die gestoord of 'gevormd' wordt door beelden. In dit geval zijn het geen stripplaatjes (zoals bij Wertham) maar religieuze afbeeldingen. De intensiteit en libidineuze bezetting van die beelden keert terug in het niveau van de tekeningen zelf, die allemaal te vol, te krasserig en te intens zijn.

Daarnaast zit het vol met impliciete verwijzingen naar de mythe van de superheld: het gaat over speciale krachten, geheime identiteiten etc. (Dit keert bij Ware en Clowes terug).


strips en psychoanalyse!

Psychoanalyse en Strips

Op 5 en 7 oktober organiseert Museum het Dolhuys in samenwerking met de Nederlandse Vereniging voor Psychoanalyse in Haarlem twee dagen die in het teken staan van de relatie tussen Psychoanalyse en Strips.

Op donderdag 5 oktober zal in de avond een mini-symposium worden gehouden over strips, psychoanalyse en kindertijd. Literatuurwetenschapper Yasco Horsman (Universiteit Leiden), Psychoanalytica Sacha Marlisa  en Tekenaar Joost Swarte zullen spreken over stripgezinnen, stripkinderen, en dromen en herinneringen in strip en psychoanalyse.

Op zaterdag de 7de zal het Dolhuys de hele dag in het teken staan van psychoanalyse en strips. Bezoekers kunnen deelnemen aan analytische tekensessies, mini-analyses, en aan een reeks expert meetings met o.a. tekenaars Marcel Ruijters en Aimee de Jongh, Stripwetenschappers Rik Spanjers (UvA) en Erin La Cour (VU) en stripjournalist Joost Pollmann (De Volkskrant). De dag wordt afgesloten met een gesprek  tussen psychoanalytica Simone Logtenberg en tekenaar Peter de Wit (Sigmund).



Voor meer informatie zie: symposium en psychoanalyse in beeld



dinsdag 4 juli 2017

Bojack Horseman

Gewoon omdat het een naamgenoot is, maar ook omdat het de (quizz) vraag stelt: waarom zijn er zo weinig paard-tekenfilmfiguurtjes? Waarom zijn 'funny animals' altijd muizen, katten, eenden?



a) Paarden zijn dieren zonder gezicht (zie het pejoratieve 'horse face')
b) Een paard is niet voor te stellen als lopend op twee benen zonder dat het daarmee een monster (i.e. mensenlichaam-met-paardenhoofd is) (zie: 'centaur' (het draait om het lichaam van het paard))
c) Paarden zijn weliswaar gedomesticeerd, maar we verhouden ons anders tot paarden. Als we er op rijden worden we een mens-paard hybride (zie wederom: 'centaur,' maar ook: 'paardenmeisje')

Bespreek.

maandag 3 juli 2017

Rick and Morty 2

In 'Rixty Minutes' draagt Summer goggles die direct aangesloten zijn op haar DNA, om aan te geven dat het hier om een implosie van micro-fantasien gaat, ipv de Grootse, Cinemascopische Oerscene.


Rick and Morty

Wat tot nu toe ook onder mijn radar is gebleven: Rick and Morty. Wederom een meta-cartoon voor een knowing audience, met belachelijke reflecties op micro-genres, forking paths etc.



De serie begon als een parodie op Back to the Future, maar nu eentje waarin het tijdreizen vervangen is door een reis door verschillende dimensies. Waar Back to the Future, wellicht, aan het einde komt van het filmtijdperk, met zijn medium-specifieke fascinatie voor terugspoelen, manipulatie van de time-axis (zoals Kittler het noemt), en daarmee de traditioneel-psychoanalytische fantasie van de oerscene (aanwezig zijn bij je eigen conceptie), daar is Rick and Morty een product van het digitale tijdperk, met zijn fascinaties voor eindeloze variaties, dimensies, mogelijkheden. De aflevering 'Rixty Minutes) draait dan ook niet om de fascinatie met een Oerscene ('Oorsprong'), maar om de angst voor talloze variaties. Fantasie op het moleculaire ipv molaire niveau.